در سال ۲۰۲۵، چشمانداز مالی جهانی شاهد یک تحول قابل توجه بوده است، زیرا روند معرفی ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) در بسیاری از کشورها با موانع جدی مواجه شده است. چندین کشور در برنامههای خود برای معرفی ارزهای دیجیتال با پشتوانه دولتی، مکث کرده یا سرعت اقدامات خود را کاهش دادهاند. مجموعهای از عوامل شامل عدم قطعیت اقتصادی، چالشهای نظارتی و نگرانیها در مورد آمادگی بازار، بانکهای مرکزی را بر آن داشته تا در مورد ریسکهای ورود به حوزه ارزهای دیجیتال بازنگری کنند. این توقفها نشاندهنده یک رویکرد محتاطانهتر در برابر یک نوآوری مالی است که زمانی به سرعت در حال رشد به نظر میرسید و نیاز به ارزیابی دقیقتر از پیامدهای بالقوه آن در اکوسیستم مالی وب۳ دارد.
یکی از نگرانیهای اصلی که به کاهش سرعت توسعه CBDCها دامن زده، عدم قطعیت نظارتی مستمر پیرامون استیبلکوینها است. ظهور و رشد استیبلکوینها، که به داراییهای دیجیتال با ارزش پایدار و اغلب مرتبط با ارزهای فیات سنتی شناخته میشوند، باعث شده است که بانکهای مرکزی در نیاز به توسعه ارزهای دیجیتال خود تجدیدنظر کنند. این نوع از داراییهای دیجیتال، راهی برای تراکنشهای سریع و ارزان در اکوسیستم بلاکچین فراهم میکنند که در بسیاری موارد، مزایای مشابهی را که CBDCها قصد ارائه آن را دارند، ارائه میدهند. به عنوان مثال، کشورهایی مانند کره جنوبی تمرکز خود را به سمت قانونگذاری استیبلکوینها معطوف کردهاند و دیگر کشورها، از جمله بریتانیا، در حال بررسی این موضوع هستند که آیا راهحلهای خصوصی میتوانند اهداف مشابهی را بدون نیاز به یک سیستم کاملاً دولتی برآورده سازند. این تغییر تمرکز نشاندهنده پویایی در بازار داراییهای دیجیتال و اهمیت درک دقیق از ریسکها و فرصتهای هر فناوری بلاکچین است و این واقعیت را برجسته میکند که با وجود جذابیت CBDCها، بازیگران خصوصی نیز در حال نوآوری در این فضا هستند.
از منظر اقتصادی، هزینه و پیچیدگی راهاندازی یک ارز دیجیتال ملی به سختی قابل توجیه است، به خصوص زمانی که سیستمهای موجود به خوبی اهداف خود را برآورده میکنند. توسعه و نگهداری یک زیرساخت CBDC جدید، نیازمند سرمایهگذاریهای عظیم در فناوری، امنیت سایبری و منابع انسانی است. در کشورهایی مانند کره جنوبی و بریتانیا، دولتها تصمیم گرفتهاند منابع خود را به جای پیشبرد ارزهای دیجیتال، به مسائل حیاتیتر اقتصادی دیگر اختصاص دهند. این تصمیمگیری نشان میدهد که منافع پیشبینی شده از CBDCها، در حال حاضر از هزینههای گزاف توسعه و راهاندازی آنها فراتر نمیرود. به عنوان مثال، آفریقای جنوبی، با وجود اینکه حدود ۱۶ درصد از بزرگسالانش به سیستم بانکی دسترسی ندارند و بسیاری از آنها برای اکثر تراکنشها به پول نقد متکی هستند، رویکرد محتاطانهای در پیش گرفته است. بانک مرکزی این کشور تلاش میکند دسترسی را از طریق خدمات دیجیتال سریعتر و مقرونبهصرفهتر گسترش دهد و معتقد است که یک CBDC خردهفروشی ممکن است در مرحلهای بعدی به این سیستم یکپارچه شود، زمانی که مزایای آن از هزینههایش بیشتر شود. این رویکرد هوشمندانه، به بانکها اجازه میدهد که ابتدا زیرساختهای مالی موجود خود را بهروزرسانی کرده و ارتباطات بین موسسات مالی را بهبود بخشند، که پایهای محکم برای امور مالی دیجیتال فراهم میکند.
علاوه بر ابهامات نظارتی و ملاحظات اقتصادی، بانکهای مرکزی در مورد پذیرش عمومی CBDCها نیز نگرانیهایی دارند. ترس از استقبال کند یا مقاومت شهروندانی که به سیستمهای بانکی سنتی و پول نقد فیزیکی عادت کردهاند، از جمله دلایل توقف است. گزارشها به نرخهای پایین پذیرش در چندین کشوری که ارزهای دیجیتال را راهاندازی کردهاند، اشاره دارد که این موضوع رویکرد محتاطانه آفریقای جنوبی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. یک CBDC خردهفروشی برای موفقیت، باید ویژگیهای پول نقد فیزیکی را تکرار کند، از جمله عملکرد آفلاین، پذیرش گسترده، رابط کاربری ساده و حفاظت قوی از حریم خصوصی. این استانداردها باید قبل از هرگونه راهاندازی رعایت شوند. عدم توجه به تجربه کاربری و حریم خصوصی میتواند به عدم موفقیت این پروژهها منجر شود. ترس از حملات فیشینگ یا کلاهبرداری در یک سیستم مالی جدید و پیچیده، میتواند مانعی برای پذیرش توسط عموم مردم باشد. بنابراین، توسعه این ارزها نیازمند یک استراتژی ارتباطی و آموزشی قوی برای جلب اعتماد عمومی و شفافسازی مزایا و امنیت آن، از جمله توضیح مفاهیم مربوط به حفاظت از داراییهای دیجیتال و هویت در فضای وب۳ است.
در حالی که تأخیر در پروژههای CBDC در سال ۲۰۲۵ خبرساز شده است، این یک روند یکپارچه و فراگیر نیست. در حقیقت، بسیاری از بازارهای نوظهور، به ویژه در خاورمیانه و بخشهایی از آفریقا، در حال تسریع توسعه CBDC هستند، زیرا ارزهای دیجیتال میتوانند به افزایش فراگیری مالی در این مناطق کمک کنند. این بازارها همچنین شاهد رقابت فزایندهای از سوی یوان دیجیتال چین هستند که در حال حاضر در مناطق منتخب در گردش است و کشورهای دیگر را ترغیب میکند تا برنامههای خود را سرعت بخشند. اما در حال حاضر، به نظر میرسد که اکثر کشورهای توسعهیافته بر روی ارزهای دیجیتال ترمز کردهاند – یا برای ارزیابی مجدد پیامدهای اقتصادی و یا برای انتظار برای تثبیت مقررات استیبلکوینها در بازار داراییهای دیجیتال، قبل از ورود عمیقتر به آبهای CBDC. این دوره مکث، فرصتی برای بررسی دقیقتر ریسکها، تنظیم استراتژیها و اطمینان از آمادگی کامل پیش از یک راهاندازی گسترده فراهم میکند.
در سال ۲۰۲۵، طرحهای معرفی ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) در سطح جهانی با موانع متعددی روبرو شدهاند که بسیاری از کشورها را وادار به توقف یا کند کردن روند توسعه این ارزهای دیجیتال تحت حمایت دولت کرده است. عدم قطعیتهای اقتصادی، چالشهای نظارتی و نگرانیها پیرامون آمادگی بازار، بانکهای مرکزی را بر آن داشته تا خطرات ورود به این حوزهٔ نوپا را مجدداً ارزیابی کنند. این توقف در پروژههای CBDC، هرچند یک روند عمومی نیست و در برخی بازارهای نوظهور تسریع یافته، اما در بسیاری از کشورهای توسعهیافته نشاندهندهٔ نیاز به بازنگری عمیقتر در ابعاد مختلف این فناوری مالی است.
یکی از اصلیترین دلایل کند شدن توسعه CBDCها، عدم قطعیت قانونی مداوم پیرامون استیبلکوینها است. ظهور روزافزون این داراییهای دیجیتال که ارزششان به داراییهای باثباتتری مانند ارزهای فیات گره خورده، بانکهای مرکزی را به این فکر واداشته که آیا واقعاً به ارزهای دیجیتال دولتی خود نیاز دارند. این موضوع بهویژه در کشورهایی مانند کره جنوبی مشهود است که تمرکز خود را به جای توسعه CBDC، به سمت وضع قوانین برای استیبلکوینها معطوف کردهاند. بریتانیا نیز در حال بررسی این مسئله است که آیا راهحلهای بخش خصوصی میتوانند بدون نیاز به یک سیستم کاملاً دولتی، اهداف مشابهی را محقق سازند. این عدم وضوح در چارچوب تنظیمگری رمزارزها، سردرگمی و تردیدهای زیادی را برای نهادهای مالی ایجاد کرده و پیچیدگیهای بیشتری را به توسعه هرگونه ارز دیجیتال جدید میافزاید. در نتیجه، بسیاری از بانکهای مرکزی ترجیح میدهند تا تثبیت مقررات بازار داراییهای دیجیتال و شفافیت قانونی بیشتری حاصل شود و سپس عمیقتر وارد آبهای CBDC شوند.
جنبهٔ دیگر این چالشها، بار اقتصادی و پیچیدگیهای فنی مرتبط با راهاندازی یک ارز دیجیتال ملی است. توجیه هزینه و پیچیدگی بالای این پروژهها در شرایطی که سیستمهای موجود بانکی همچنان کارکرد خود را حفظ کردهاند، دشوار است. کشورهایی مانند کره جنوبی و بریتانیا تصمیم گرفتهاند که منابع مالی و انسانی خود را به جای پیشبرد ارزهای دیجیتال، به مسائل اقتصادی حیاتیتر دیگری اختصاص دهند. علاوه بر این، برای اینکه یک CBDC خردهفروشی بتواند نقش پول فیزیکی را ایفا کند، باید ویژگیهایی نظیر قابلیت کارکرد آفلاین، پذیرش گسترده، رابط کاربری ساده و حفاظت قوی از حریم خصوصی را تکرار کند. دستیابی به این استانداردها، از جمله چالشهای فنی بزرگی است که به سرمایهگذاری سنگین در زیرساختهای فناوری پرداخت و امنیت سایبری نیاز دارد. بانک مرکزی آفریقای جنوبی نیز به همین دلیل، ابتدا بر بهروزرسانی زیرساختهای تسویه و بهبود اتصال بین موسسات مالی تمرکز کرده تا بستری برای امور مالی دیجیتال فراهم آورد، و معتقد است که یک CBDC خردهفروشی ممکن است در مرحلهای بعدی و زمانی که مزایای آن از هزینههایش بیشتر شود، به این سیستم اضافه شود.
نگرانی دیگر بانکهای مرکزی، موضوع پذیرش عمومی است. این نهادها نگراناند که CBDCها با استقبال کند شهروندانی مواجه شوند که به سیستمهای بانکداری سنتی عادت دارند یا حتی با مقاومت و عدم پذیرش روبرو گردند. نرخهای کند پذیرش در چندین کشوری که تاکنون ارزهای دیجیتال خود را راهاندازی کردهاند، بر رویکرد محتاطانهٔ آفریقای جنوبی تأثیر گذاشته است. برای مثال، تقریباً ۱۶ درصد از بزرگسالان در آفریقای جنوبی فاقد حساب بانکی هستند و بسیاری برای بخش عمدهٔ تراکنشهای خود به پول نقد متکیاند. در چنین بستری، یک CBDC میتواند ابزاری برای افزایش شمول مالی و ارائه خدمات دیجیتال سریعتر و مقرونبهصرفهتر باشد، اما تنها در صورتی که بتواند به طور موثری ویژگیهای پول نقد را تقلید کرده و از نظر سهولت استفاده، امنیت دادهها و حفظ حریم خصوصی قابلاعتماد باشد. نیاز به توضیح اصطلاحاتی مانند «کیف پول دیجیتال» یا «تراکنشهای امن» به مردم عادی و جلب اعتماد آنها، خود یک چالش بزرگ در زمینهٔ آمادگی بازار و آموزش عمومی محسوب میشود. از این رو، بسیاری از کشورها ترجیح میدهند با بررسی دقیقتر رفتار مصرفکننده و اطمینان از آمادگی بازار، قدم در این مسیر بگذارند.
به طور کلی، ترکیبی از ابهامات قانونی پیرامون داراییهای دیجیتال مانند استیبلکوینها، هزینههای سرسامآور توسعه و نگهداری زیرساختهای فنی، و عدم اطمینان نسبت به پذیرش عمومی، مجموعهای از موانع سهگانه را برای راهاندازی CBDCها در کشورهای توسعهیافته ایجاد کرده است. این وضعیت، بسیاری از دولتها را بر آن داشته تا برنامههای خود را به حالت تعلیق درآورده یا بازنگری کنند و پیش از غرق شدن کامل در این حوزه، به ارزیابی مجدد ریسکها و مزایای اقتصادی بپردازند.
در سال ۲۰۲۵، با توقف یا کند شدن تلاشهای چندین کشور برای معرفی ارزهای دیجیتال تحت حمایت دولت (CBDC)، چشمانداز مالی جهانی شاهد تحولی چشمگیر بود. آفریقای جنوبی نیز در میان کشورهایی قرار دارد که برنامههای خود را در این زمینه بازنگری میکنند. ترکیبی از عدم قطعیت اقتصادی، چالشهای نظارتی و نگرانیها در مورد آمادگی بازار، بانکهای مرکزی را بر آن داشته تا خطرات ورود به این حوزه از ارز دیجیتال را دوباره ارزیابی کنند. رویکرد آفریقای جنوبی نمونهای بارز از این احتیاط است، جایی که بانک مرکزی با در نظر گرفتن ملاحظات داخلی و روندهای جهانی، به شکلی سنجیده و مرحلهای به توسعه CBDC مینگرد.
بانک مرکزی آفریقای جنوبی با وجود تمایل به گسترش دسترسی به خدمات مالی دیجیتال سریعتر و مقرونبهصرفهتر، رویکردی محتاطانه در پیش گرفته است. یافتههای بانک نشان میدهد که تقریباً ۱۶ درصد از بزرگسالان آفریقای جنوبی هنوز به خدمات بانکی دسترسی ندارند و بسیاری برای بیشتر تراکنشهای خود به پول نقد وابسته هستند. این وضعیت لزوم یک ارز دیجیتال ملی را برای ارتقای شمول مالی برجسته میکند. با این حال، گزارش جدید بانک تأکید دارد که یک CBDC خردهفروشی باید ویژگیهای پول نقد فیزیکی را تکرار کند. این ویژگیها شامل قابلیت استفاده آفلاین، پذیرش گسترده، رابط کاربری ساده و حفاظت قوی از حریم خصوصی است. این استانداردها پیش از هرگونه راهاندازی باید برآورده شوند.
علاوه بر این، نرخ پایین پذیرش در چندین کشوری که قبلاً ارزهای دیجیتال خود را راهاندازی کردهاند، بر رویکرد محتاطانه آفریقای جنوبی تأثیر گذاشته است. این تجربیات نشان میدهند که صرفاً راهاندازی یک CBDC تضمینکننده موفقیت یا پذیرش عمومی نیست. در حال حاضر، تلاشهای این کشور بر بهروزرسانی زیرساختهای تسویه حساب و بهبود اتصال بین مؤسسات مالی متمرکز است، که بانک معتقد است میتواند بنیانی برای مالیه دیجیتال ایجاد کند. گزارش خاطرنشان میکند که یک CBDC خردهفروشی ممکن است در مرحلهای بعدی، زمانی که منافع آن از هزینهها فراتر رود، در این سیستم ادغام شود. این رویکرد گامبهگام و مبتنی بر زیرساخت، نشاندهنده اهمیت امنیت دیجیتال و پایداری در توسعه مالی مدرن مبتنی بر فناوریهای بلاکچین است.
دلایل متعددی در پشت کندی توسعه CBDC در سطح جهانی وجود دارد که آفریقای جنوبی نیز از آن مستثنی نیست. یکی از نگرانیهای اصلی، عدم قطعیت نظارتی مداوم پیرامون استیبلکوینها است. ظهور استیبلکوینها باعث شده است که بانکهای مرکزی در مورد نیاز به ارزهای دیجیتال خود تجدید نظر کنند. کشورهایی مانند کره جنوبی تمرکز خود را به سمت قانونگذاری استیبلکوینها تغییر دادهاند، در حالی که برخی دیگر مانند بریتانیا در حال بررسی این موضوع هستند که آیا راهحلهای خصوصی میتوانند اهداف مشابهی را بدون نیاز به یک سیستم کاملاً دولتی محقق کنند یا خیر. این بحثها بر تصمیمگیری آفریقای جنوبی نیز اثرگذار بوده و این کشور را به ارزیابی دقیقتر اکوسیستم وب ۳ و نقش انواع مختلف ارزهای دیجیتال ترغیب کرده است.
از نظر اقتصادی، توجیه هزینه و پیچیدگی راهاندازی یک ارز دیجیتال ملی دشوار است، به خصوص زمانی که سیستمهای موجود همچنان به هدف خود عمل میکنند. در کشورهایی مانند کره جنوبی و بریتانیا، دولتها تصمیم گرفتهاند منابع را به مسائل حیاتی اقتصادی دیگر هدایت کنند، به جای اینکه بر توسعه ارزهای دیجیتال فشار بیاورند. علاوه بر این، برخی از بانکهای مرکزی نگران پذیرش عمومی هستند و میترسند که CBDC ها با استقبال کند یا مقاومت شهروندانی مواجه شوند که به سیستمهای بانکی سنتی عادت کردهاند. این نگرانیها، همراه با خطرات احتمالی مربوط به فیشینگ و حملات سایبری در فضای امنیت دیجیتال، بر ضرورت احتیاط بیشتر در طراحی و پیادهسازی تأکید دارند.
در حالی که تأخیر در پروژههای CBDC در سال ۲۰۲۵ خبرساز شده، این یک روند یکپارچه نیست. در واقع، بسیاری از بازارهای نوظهور، بهویژه در خاورمیانه و بخشهایی از آفریقا، توسعه CBDC را تسریع میکنند، جایی که ارزهای دیجیتال میتوانند به تقویت شمول مالی کمک کنند. این بازارها همچنین شاهد رقابت فزایندهای از سوی یوان دیجیتال چین هستند که قبلاً در مناطق منتخب در گردش است و کشورهای دیگر را وادار میکند تا برنامههای خود را تسریع بخشند. با این حال، در حال حاضر، به نظر میرسد که اکثر کشورهای توسعهیافته در زمینه ارزهای دیجیتال ترمز کردهاند؛ یا برای ارزیابی مجدد پیامدهای اقتصادی، یا برای انتظار برای تثبیت مقررات استیبلکوین پیش از ورود عمیقتر به آبهای CBDC.
آفریقای جنوبی نیز با در نظر گرفتن این چشمانداز پیچیده، برنامههای CBDC خردهفروشی خود را فعلاً متوقف کرده و بر موارد استفاده عمدهفروشی متمرکز شده است. این رویکرد نشاندهنده اولویتبندی ساخت یک پایه قوی برای مالیه دیجیتال است که شامل بهبود زیرساختها و قابلیت اتصال بین مؤسسات مالی میشود. بانک مرکزی آفریقای جنوبی همچنین کریپتوکارنسی و استیبلکوینها را به عنوان یک خطر مالی پررنگ کرده است، که بر نیاز به یک چارچوب نظارتی جامع تأکید میکند. این تحولات نشان میدهد که ایجاد یک سیستم ارز دیجیتال ملی، چه خردهفروشی و چه عمدهفروشی، نیازمند بررسی دقیق از جنبههای فنی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی است تا از پذیرش و موفقیت بلندمدت آن اطمینان حاصل شود. آینده مالی دیجیتال و وب ۳ در گرو همین تصمیمات محتاطانه و هوشمندانه است که میتواند به توسعه پایدار و امنیت دیجیتال کاربران کمک کند.
در حالی که سال ۲۰۲۵ شاهد کندی و بازنگری در برنامههای عرضه ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) در بسیاری از نقاط جهان، بهویژه در کشورهای توسعهیافته، بودهایم، این روند یکسان و فراگیر نیست. در حقیقت، چشمانداز جهانی CBDC تصویری پیچیدهتر و متناقض را به نمایش میگذارد. در حالی که برخی کشورها به دلیل عدم قطعیت اقتصادی، چالشهای رگولاتوری و نگرانیها در مورد آمادگی بازار، برنامههای خود را متوقف یا کند کردهاند، بسیاری از بازارهای نوظهور رویکردی کاملاً متفاوت را در پیش گرفتهاند. این کشورها، با درک پتانسیلهای تحولآفرین CBDCها، نهتنها متوقف نشدهاند، بلکه با سرعتی فزاینده به سمت توسعه و پیادهسازی ارزهای دیجیتال ملی خود گام برمیدارند.
یکی از محرکهای اصلی این شتابگیری در بازارهای نوظهور، پتانسیل بالای CBDCها برای تقویت شمول مالی است. در بسیاری از مناطق، بخش قابل توجهی از جمعیت فاقد دسترسی به خدمات بانکی سنتی هستند و عمدتاً به پول نقد برای انجام تراکنشهای روزمره متکیاند. ارزهای دیجیتال ملی میتوانند با ارائه خدمات مالی دیجیتال سریعتر، ارزانتر و قابل دسترستر، این شکاف را پر کنند و میلیونها نفر را به اقتصاد رسمی وارد سازند. این امر میتواند منجر به کاهش هزینههای تراکنش، افزایش شفافیت و کارایی در سیستمهای پرداخت شود که همگی برای رشد اقتصادی در این مناطق حیاتی هستند.
بهعنوان مثال، در برخی بخشهای آفریقا و خاورمیانه، که مناطق پیشرو در این زمینه هستند، نیاز به راهحلهای مالی نوآورانه برای رفع نیازهای جمعیت فاقد بانک بسیار بالاست. CBDCها، با ارائه یک جایگزین دیجیتالی برای پول نقد فیزیکی، میتوانند موانع جغرافیایی و هزینهای مرتبط با بانکداری سنتی را از بین ببرند. با این حال، برای موفقیت، یک CBDC خردهفروشی باید ویژگیهای پول نقد فیزیکی از جمله قابلیت آفلاین، پذیرش گسترده، رابط کاربری ساده و حفاظتهای قوی از حریم خصوصی را تکرار کند. این استانداردها، فارغ از سرعت توسعه، برای هر گونه پیادهسازی موفقیتآمیز در بستر بلاکچین و وب ۳ ضروری هستند.
عامل محرک دیگری که بر شتابگیری توسعه CBDC در بازارهای نوظهور تأثیر میگذارد، رقابت فزاینده با یوان دیجیتال چین است. یوان دیجیتال (e-CNY) در حال حاضر در مناطق منتخب چین در گردش است و نفوذ آن در منطقه رو به افزایش است. این حضور پررنگ، کشورهای دیگر را بر آن داشته تا برای حفظ استقلال پولی و رقابت در عرصه پرداختهای دیجیتال، برنامههای خود را تسریع بخشند. مشاهده پیشرفتها و درسهای آموخته از تجربه چین، میتواند به این کشورها در اجتناب از برخی اشتباهات و بهینهسازی مسیر خود کمک کند. با این حال، هر کشوری باید مدل CBDC خود را با توجه به نیازها و زیرساختهای مالی خاص خود سفارشیسازی کند.
رقابت در فضای ارزهای دیجیتال فراتر از صرفاً ارائه یک ابزار پرداخت است؛ این رقابت بر سر تأثیرگذاری در معماری مالی آینده و استانداردهای فناوری بلاکچین است. کشورهایی که زودتر CBDCهای خود را توسعه داده و به کار میگیرند، ممکن است در تعیین استانداردهای بینالمللی برای پرداختهای فرامرزی و تعاملپذیری در فضای وب ۳ نقش پررنگتری داشته باشند. این فشار رقابتی، بهویژه در آسیا و بخشهایی از آفریقا، به عاملی قدرتمند برای پیشبرد سریع پروژههای CBDC تبدیل شده است.
برخلاف بازارهای نوظهور، اکثر کشورهای توسعهیافته در حال حاضر ترمز ارزهای دیجیتال ملی را کشیدهاند. دلایل این توقف شامل عدم قطعیت رگولاتوری پیرامون ثباتسازها (stablecoins) که نیاز به CBDCهای دولتی را زیر سؤال برده است، پیچیدگی و هزینه بالای راهاندازی یک ارز دیجیتال ملی در شرایطی که سیستمهای موجود عملکرد قابل قبولی دارند، و نگرانی در مورد پذیرش عمومی و مقاومت شهروندان در برابر تغییر عادتهای بانکی سنتی است. کشورهایی مانند کرهجنوبی و بریتانیا منابع خود را به سمت قانونگذاری ثباتسازها یا بررسی راهحلهای خصوصی هدایت کردهاند.
اما در بازارهای نوظهور، مزایای بالقوه CBDCها، بهویژه در حوزه شمول مالی و توسعه زیرساختهای پرداخت، اغلب بر این نگرانیها غلبه میکند. آنها نیاز به یک سیستم مالی کارآمدتر، ارزانتر و در دسترستر را در اولویت قرار میدهند. با این حال، حتی با وجود شتابگیری، این کشورها نیز با چالشهای بزرگی مواجه هستند. اطمینان از امنیت پلتفرمهای دیجیتال در برابر تهدیدات سایبری، مقیاسپذیری سیستم برای میلیونها کاربر، و ایجاد اعتماد عمومی از جمله مهمترین این چالشها هستند. این کشورها باید بهطور مستمر زیرساختهای تسویه حساب خود را بهروز رسانی کرده و اتصال بین موسسات مالی را بهبود بخشند تا پایهای قوی برای امور مالی دیجیتال فراهم آورند. در نهایت، CBDC میتواند در مرحلهای بعدی، زمانی که مزایای آن از هزینهها پیشی میگیرد، در این سیستم ادغام شود.
در سال ۲۰۲۵، چشمانداز مالی جهانی شاهد تغییرات قابلتوجهی در روند راهاندازی ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) بوده است. بسیاری از کشورها، برنامههای خود برای معرفی ارزهای دیجیتال تحت حمایت دولت را متوقف کرده یا سرعت آنها را کاهش دادهاند. این توقف ناشی از ترکیبی از عدم قطعیتهای اقتصادی، چالشهای نظارتی پیچیده و نگرانیهایی در مورد آمادگی بازار است که بانکهای مرکزی را به بازنگری جدی در ریسکهای ورود به عرصه ارزهای دیجیتال سوق داده است.
کشورهایی مانند آفریقای جنوبی نمونه بارزی از این رویکرد محتاطانه هستند. با وجود اینکه حدود ۱۶ درصد از بزرگسالان آفریقای جنوبی بدون دسترسی به خدمات بانکی هستند و بسیاری برای تراکنشهای خود به پول نقد وابسته میباشند، بانک مرکزی این کشور بر استانداردهای سختگیرانه تاکید دارد. برای راهاندازی یک CBDC خردهفروشی، نیاز به تکرار ویژگیهای پول نقد فیزیکی از جمله قابلیت آفلاین، پذیرش گسترده، رابط کاربری ساده و حفاظت از حریم خصوصی قوی است. این استانداردها باید قبل از هرگونه راهاندازی برآورده شوند. آفریقای جنوبی فعلاً بر زیرساختهای تسویه و بهبود اتصال بین موسسات مالی تمرکز کرده و معتقد است که CBDC خردهفروشی ممکن است در مرحلهای بعدی، زمانی که مزایای آن از هزینهها فراتر رود، به این سیستم متصل شود. این رویکرد محتاطانه متأثر از نرخ پایین پذیرش در چندین کشوری است که پیشتر ارزهای دیجیتال ملی خود را راهاندازی کردهاند.
یکی از دلایل کلیدی کندی در پروژههای CBDC، عدم قطعیت نظارتی پیرامون استیبلکوینها است. ظهور و رشد استیبلکوینها، بانکهای مرکزی را به تجدید نظر در مورد نیاز به ارزهای دیجیتال ملی خود واداشته است. کشورهایی مانند کره جنوبی، تمرکز خود را به سمت وضع قوانین برای استیبلکوینها تغییر دادهاند، در حالی که برخی دیگر، مانند بریتانیا، در حال بررسی این موضوع هستند که آیا راهحلهای خصوصی میتوانند اهداف مشابهی را بدون نیاز به یک سیستم کاملاً دولتی محقق سازند یا خیر. این بحثها نشاندهنده آن است که استیبلکوینها دیگر صرفاً یک رقیب نیستند، بلکه بهعنوان یک نیروی تأثیرگذار در شکلگیری سیاستهای پولی دیجیتال مطرح شدهاند.
از منظر اقتصادی، هزینه و پیچیدگی راهاندازی یک ارز دیجیتال ملی در شرایطی که سیستمهای موجود همچنان به خوبی عمل میکنند، دشوار است. در کشورهایی نظیر کره جنوبی و بریتانیا، دولتها تصمیم گرفتهاند منابع خود را به جای پیشبرد ارزهای دیجیتال، به مسائل اقتصادی حیاتی دیگر اختصاص دهند. علاوه بر این، برخی از بانکهای مرکزی نگران پذیرش عمومی هستند و میترسند که CBDCها با استقبال کندی مواجه شوند یا شهروندانی که به سیستمهای بانکی سنتی عادت کردهاند، با آن مخالفت کنند. این عوامل اقتصادی و اجتماعی، بر تصمیمات کشورها در مورد آینده CBDCها تاثیر عمیقی گذاشته است.
با این حال، کندی در پروژههای CBDC یک روند فراگیر نیست. در حقیقت، بسیاری از بازارهای نوظهور، بهویژه در خاورمیانه و بخشهایی از آفریقا، توسعه CBDC را تسریع کردهاند. در این مناطق، ارزهای دیجیتال میتوانند به تقویت شمول مالی کمک کنند و دسترسی به خدمات مالی را برای جمعیتهای بدون بانک افزایش دهند. این بازارها همچنین شاهد رقابت فزایندهای از سوی یوآن دیجیتال چین هستند که در مناطق انتخابی در گردش است. حضور فعال یوآن دیجیتال، انگیزهای برای سایر کشورها در این مناطق ایجاد کرده تا برنامههای خود را با سرعت بیشتری پیش ببرند و در این عرصه از رقبا عقب نمانند. این پویایی، تصویر دوگانهای از وضعیت CBDCها در جهان ارائه میدهد.
در مجموع، در حالی که در سال ۲۰۲۵ اکثر کشورهای توسعهیافته بر روی ارزهای دیجیتال بانک مرکزی ترمز کردهاند تا پیامدهای اقتصادی را ارزیابی کنند یا منتظر تثبیت مقررات استیبلکوینها در بازار داراییهای دیجیتال بمانند، بازارهای نوظهور مسیر متفاوتی را در پیش گرفتهاند. این تفاوت رویکرد، بر اهمیت ارزیابی دقیق مزایا در برابر هزینهها، اطمینان از حفاظت قوی از حریم خصوصی، و فراهمآوری قابلیتهای ضروری مانند عملکرد آفلاین تاکید میکند.
بانکهای مرکزی در سراسر جهان باید به دقت چالشهای رگولاتوری استیبلکوینها را بررسی کرده و راهکارهایی را برای ادغام یا رقابت با آنها بیابند. در بلندمدت، آینده ارزهای دیجیتال احتمالاً شامل ترکیبی از راهحلهای دولتی و خصوصی خواهد بود که با نیازهای خاص هر کشور و پویاییهای رقابتی جهانی سازگار شدهاند. احتیاط، شفافیت رگولاتوری و تمرکز بر نیازهای واقعی کاربران، کلید موفقیت در این فضای در حال تحول است و از هرگونه شتابزدگی که ممکن است به امنیت مالی جامعه آسیب برساند، باید پرهیز شود.
راهنمای گامبهگام و تصویری خرید اولین NFT شما. از ساخت کیف پول دیجیتال تا انتخاب بازار...
بررسی جامع نقش بلاکچین سولانا در حوزه NFT شامل مزایای سرعت و هزینه، چالشهای فنی و...
راهنمای کامل محاسبه دقیق قیمت NFT با در نظرگیری نوسانات ارزی و کارمزدهای تراکنش برای کسب...
